W 2025 roku został ustanowiony Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA. Pamiętajmy o tzw. „Rzezi Wołyńskiej” i wszystkich ofiarach wielkich i straszliwych zbrodni na Kresach Wschodnich.
Święto jest obchodzone corocznie w dniu 11 lipca i poświęcone pamięci ofiar rzezi wołyńskiej i innych mordów na obywatelach II Rzeczypospolitej, dokonywanych przez nacjonalistów ukraińskich w czasie II wojny światowej.
Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA, został ustanowiony ustawą z czerwca 2025 roku i upamiętnia tzw. „Krwawą Niedzielę” z 11 lipca 1943 roku, będącej apogeum rzezi wołyńskiej.
W tym dniu w całej Polsce odbywają się oficjalne uroczystości, składane są kwiaty pod pomnikami oraz odprawiane są msze święte w intencji pomordowanych.
Zbrodnia Wołyńska była częścią szerszej akcji eksterminacyjnej wymierzonej w polską ludność cywilną na Wołyniu, w Małopolsce Wschodniej oraz na innych terenach zamieszkanych przez Polaków na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej. Jej sprawcami byli nacjonaliści ukraińscy z OUN, UPA oraz innych formacji zbrojnych.
Kulminacja mordów przypadła na 11 lipca 1943 roku, określany jako „Krwawa Niedziela”. Tego dnia doszło do skoordynowanych ataków na polskie miejscowości. W wielu przypadkach mordowano całe rodziny, a ofiarami byli przede wszystkim cywile – kobiety, dzieci, osoby starsze i mężczyźni, niebiorący udziału w działaniach wojennych.
Zbrodnie dokonane przez OUN, UPA oraz inne ukraińskie formacje nacjonalistyczne miały charakter ludobójstwa. Szacuje się, że zamordowanych zostało ponad 100 tys. Polaków, a setki tysięcy osób zostały zmuszone do opuszczenia rodzinnych miejscowości.
Pamięć o zbrodniach na Wołyniu i na terenach dawnych Kresów Wschodnich, jest żywa wśród mieszkańców Gminy Żarnów, zwłaszcza, że wielu z nich jest powiązana rodzinnie ze wschodnimi terenami dawnej Rzeczypospolitej. Dlatego też w Naszej Gminie od lat kultywuje się pamięć o ludobójstwie Polaków na wschodzie.
11 lipca 2026 roku przypada kolejna, już 83. rocznica „Krwawej Niedzieli”. Ta data przypomina nie tylko o skali zbrodni, ale także o obowiązku zachowania pamięci o ofiarach, zniszczonych wsiach, spalonych świątyniach, nieoznaczonych grobach i świadkach, których relacje przez dekady pozostawały jednym z najważniejszych źródeł wiedzy o tragedii polskiej ludności Kresów…
